جعفر الخياط ( مترجم : فرهنگ / تدوين : الخليلى )
15
موسوعة العتبات المقدسة ( مدينة / مكة ) ( مكه و مدينه از ديدگاه جهانگردان اروپايى ) ( فارسى )
لودويكو فارتيما نخستين اروپايى كه در قرون وسطى موفق به ديدار مكه گرديد و از سفر خود نوشته و سفرنامهاى به جاى گذاشته و به دست ما رسيده است ايتاليايى گمنامى است به نام « لودويكو فارتيما » كه به گفتهء ديغورى او از اهالى شهر بولونيا در ايتاليا بوده ، و در برخى ديگر از منابع از او به عنوان « بزرگزادهء رم » ياد شده است . لودويكو در سفرنامهء خود آورده : پاسخ من به آنانى كه انگيزهء مرا در اين سفر جويا هستند ، اين است كه هدف من از اين مسافرت كوشش براى آگاهى از معارف جهان و ديدار از سرزمينهاى گوناگون و معجزاتى كه خداوند در آنها به كار برده است مىباشد . او در سال 1503 م . سفر خود را از ونيز با كشتى آغاز كرد و به اسكندريه رسيد و مدتى را در مصر گذرانيد و از قلعهء بابليون نيز ديدار كرد و آنگاه براى ديدارى از شهرهاى طرابلس و انطاكيه و بيروت و دمشق راهى اين سرزمينها گرديد . او در دمشق با يكى از افسران مماليك ، رابطهء دوستى مستحكمى برقرار نمود و تصميم گرفت بهمراه آن افسر ، با كاروان حجّى كه ساليانه طى مراسم باشكوهى از دمشق عازم مكه مىگردد سفر نمايد ، و عاقبت در روز هشتم نيسان ( / آوريل ) در حالى كه لباس سربازان مماليك را در برداشت ، سفر به مكه را آغاز نمود ، او تخمين زده است كه كاروان حج مركب از 40 هزار مرد و 45000 چهارپا بوده است . از وقايع جالبى كه در راه براى او رخ داده است ، حملهء اعراب بيابانگرد به قافلهء آنهاست ليكن او مىگويد 60 تن از سربازان مماليك كه مكلف به پاسدارى و حراست از قافله بودند براى عقب راندن پنجاه هزار ! عرب بدوى كفايت مىكرد . او مىگويد اين حادثه بار ديگر تكرار شد و قافله با حملهء گروه بسيارى از اعراب ، كه تعداد آنها به 24000 نفر مىرسيد ، روبرو